OGRZEJ SIĘ ZIELENIĄ

Energoflora

Przedsiębiorstwo Ogrodnicze "Energoflora" Lech Budzynowski sp.j
29-100 Włoszczowa
ul.Dworcowa 33
tel.041-3942703 lub kom.508-187-118
fax 022-6690779 mail:energoflora@energoflora.pl
Energia jest wszędzie

MISKANT OLBRZYMI



(trawa słoniowa)
(Miscanthus sinensis giganteus)



  Wstęp
  Charakterystyka botaniczna, pochodzenie i morfologia;
  Technologia uprawy
  Wymagania klimatyczno-glebowe;
  Przygotowanie gleby
  Rozmnażanie i sadzenie
  Nawożenie
  Pielęgnacja plantacji
  Zbiór i przechowywanie
  Skład chemiczny
  Wykorzystanie i zastosowanie



Wstęp

  W ostatnich latach obserwuje się tak w krajach Unii Europejskiej, jak i w Polsce nadmiar produkcji żywności, co ujemnie odbija się na stabilnym utrzymaniu ich cen. Dlatego należy liczyć się z powszechniejszym zastępowaniem tych upraw gatunkami i odmianami roślin z przeznaczeniem ich jako odnawialne surowce przemysłowe lub energetyczne. Dobrym przykładem mogą być tutaj szybkorosnące gatunki traw trzcinowatych takich jak Miscanthus sinensis (Thunb) Andersson, Arundo donax L., czy Spartina pectinata. Trawy te należy zaliczyć do grupy szlaku C-4. Cechą charakterystyczną tych roślin jest bardzo wydajny proces fotosyntezy, który zapewnia duży przyrost biomasy z powierzchni asymilacyjnej.
  Jedną z bardziej spektakularnych przykładów rośliny która w ostatnich latach zwróciła uwagę naukowców, szukających nowych odnawialnych Ľródeł energii i roślinnych surowców dla przemysłu, jest Miskant olbrzymi (miscanthus sinensis giganteus) znana również po nazwą miskant chiński, trzcina chińska lub trawa słoniowa. na górę

Charakterystyka botaniczna, pochodzenie i morfologia

Podgromada - okrytonasienne (Angiospermae)
Klasa- jednoliścienne (Monocotyledoneae)
Rząd - plewowce (Glumifloreae)
Rodzina - trawy (Gramineae)
Rodzaj - Miscanthus Anderss.

  Rodzaj Miscanthus obejmuje ponad 20 różnych, wykazujących dużą zmienność morfologiczną gatunków, pochodzący przede wszystkim z Japonii, Filipin oraz dawnych Indochin. Rosnący dziko lub uprawiany na cele opałowe Miscanthus występuje prawie na terenie całej Azji Południowo-Wschodniej oraz Azji Centralnej . Do Europy Miscanthus trafił najprawdopodobniej w XVI wieku wraz z powracającymi z wypraw statkami podróżniczymi. Przez długi okres traktowany był jako roślina ozdobna, tworząca zwarte i bujne zielone kępy. Obecnie można go spotkać w trwałych ogrodach w wielu krajach Europy - również w Polsce.
Miscanthus spp. Jest rośliną wieloletnią. Jedną z cech charakterystycznych większości gatunków są silnie rozbudowane, podziemne kłącza i rozległy system korzeniowy. Łodyga jest bardzo sztywna, owłosiona lub naga z wyraĽnie widocznymi węzłami, jednolicie zabarwiona. Duża zawartość ligniny i celulozy sprzyja znacznej odporności na uszkodzenia mechaniczne. Blaszki liściowe są długie spłaszczone i lancetowate, bez poprzecznego unerwienia; wyrastają z węzłów (pojedynczo rozmieszczone na prawie całej długości łodygi). Barwa jasno- lub ciemnozielona, jednolita. Liście bardzo długo utrzymują się na roślinie - często przez cały okres zimowy. Kwiatostan w postaci wiechy lub wiechy kłosokształtnej jest słabo rozbudowany i podobnie jak liście bardzo długo pozostaje na roślinie. Wiele genotypów, nawet w rejonach pochodzenia nie kwitnie lub nie wydaje nasion.
  Miscanthus giganteus jest triploidem wyhodowanym w Dani w wyniku skrzyżowania M. Sinensis i M. Sacchariflorus . Genotyp ten charakteryzuje się szybkim wzrostem, rośliny tego gatunku w środowisku naturalnym dorastają nawet do 6m wysokości, a średnica ich pędów osiąga 6 cm., wysokim plonem biomasy z jednostki powierzchni oraz wysoką jak na ten gatunek, odpornością na niskie temperatury. W warunkach europejskich nie rozmnaża się generatywnie. Wegetacja roślin na jednym miejscu może trwać nawet do 30lat. na górę

Technologia uprawy Wymagania klimatyczno-glebowe

  Miskant olbrzymi jest jedną z nielicznych roślin o mechanizmie fotosyntezy typu C-4, które można uprawiać w warunkach klimatycznych Europy ¦rodkowej. Najbardziej krytycznym okresem w uprawie miskanta jest pierwszy okres zimowy, w którym wykazuje on dużą wrażliwość na ujemne temperatury zarówno wiosenne jak i zimowe. W celu ograniczania uszkodzeń mrozowych bardzo często stosuje się okrywanie plantacji słomą lub innymi materiałami roślinnymi. A by zminimalizować wrażliwość miskanta na niskie temperatury, zaleca się zakładanie plantacji z sadzonek pochodzących z podziału podziemnych karp korzeniowych. W następnych latach miskant nie wykazuje już tak silnej wrażliwości na niskie temperatury. Po drugim roku uprawy miskant olbrzymi znosi bardzo dobrze temperatury zimowe poniżej -20 stopni, nawet bez okrywy śnieżnej.
  Pomimo małego zużycia wody na wyprodukowanie jednostki suchej masy, miskant olbrzymi potrzebuje w trakcie sezonu wegetacji ok. 700mm opadu, co w wielu rejonach Polski jest wielkością odpowiadającą średnim opadom rocznym. Takie wymagania wodne związane są z wysokim plonem biomasy z jednostki powierzchni.
  Jako roślina o mechanizmie fotosyntezy typu C4 wykazuje duży wzrost plonu, przy wzroście temperatury i natężenia napromieniowania. W czasie wegetacji rośliny bardzo pozytywnie reagują na nawożenie NPK, kolejno w ilości czystego składnika na hektar:60-50-100 kg. W zasadzie nie mają dużych wymagań w odniesieniu do jakości gleby, na której rosną. Mogą to być nawet gleby piątej i szóstej klasy, a także nieużytki. Jednak na glebach zasobniejszych w substancje próchnicze, o uregulowanych stosunkach wodnych, można uzyskać plony o 20-30% wyższe. Miskant olbrzymi bardzo dobrze sprawdza się na nierównych terenach, gdzie gleba narażona jest na silną erozję. Tworząc rozbudowane kępy skutecznie chroni glebę przed wymywaniem składników pokarmowych i wypłukiwaniem związków próchniczych. na górę

Przygotowanie gleby

  Z uwagi na specyfikę prowadzenia wieloletniej plantacji należy zwrócić szczególną uwagę na przygotowanie gleby przed wysadzeniem roślin. Jesienią konieczna jest pogłębiona orka zimowa poprzedzona dawką nawozów organicznych (obornik lub kompost).
W razie niskiego pH gleby (poniżej 5,5) przed orką należy zastosować wapnowanie odpowiednim rodzajem nawozu (najlepiej wapno magnezowe) w optymalnej dawce. Okres jesienny i wczesnowiosenny należy wykorzystać do prowadzenia intensywnych zabiegów odchwaszczających - mechanicznych (kultywatorowanie, bronowanie) lub chemicznych (np. Roundup 360 SL lub podobne). Przed wysadzeniem należy głęboko spulchnić glebę (agregatowanie, bronowanie). na górę

Rozmnażanie i sadzenie

  Miskant olbrzymi nie wytwarza nasion co uniemożliwia jego generatywne rozmnażanie. Materiał nasadzeniowy uzyskuje się przez produkcję sadzonek in vitro (kultury tkankowe), przez rozłogi korzeniowe lub oraz przez podział karp korzeniowych. Najbardziej rozpowszechnione są dwie ostatnie metody.
Plantację mateczną stanowi najczęściej 3-letnia plantacja miskanta. W kwietniu lub w maju wyoruje się karpy i dzieli na fragmenty , które po przetransportowaniu na nowe pole przyoruje się na głębokości 15-20 cm. Nie można dopuścić do przesuszenia karp w czasie zbioru, transportu lub sadzeniu, dlatego też ten etap produkcji powinien być przeprowadzony w jak najkrótszym czasie. Zalecane jest zaraz po posadzeniu zalanie karp wodą w celu "wypompowania" powietrza. Obsada na 1m2 powinna wynosić od jednej do czterech roślin, co odpowiada rozstawie międzyrzędzi i odległości między roślinami w rzędach odpowiednio 1,0 m i 0,5 m. Z uwagi na szybkie tworzenie przez roślinę dużych i zwartych kęp, zaleca się obsadę 1 roślina/1m2 która zapewnia optymalną penetrację łanu przez promieniowanie świetlne. Przy takiej obsadzie już w czwartym roku karpy praktycznie ze sobą się zrastają tworząc jednolitą strukturę. na górę

Nawożenie

  Miskant olbrzymi nie jest rośliną wymagającą wysokiego poziomu nawożenia mineralnego - mimo wytwarzania znacznego plonu biomasy. Proponowane dawki nawozów i termin ich stosowania są następujące:

  • azot - 60-90 kg/ha; wiosną, po ruszeniu wegetacji - kwiecień/maj,
  • fosfor - 30-40 kg/ha; wczesną wiosną lub jesienią,
  • potas - 120-150 kg/ha; wczesną wiosną lub jesienią,
  • magnez - 20-25 kg/ha; wczesną wiosną lub jesienią,

  Na przełomie jesieni i zimy można zastosować na plantacji miskanta płynny nawóz organiczny w postaci gnojowicy w maksymalnej ilości 30m3/ha co praktycznie może zastąpić nawożenie mineralne.
  Zakładanie plantacji zalecane jest na terenach skażonych zanieczyszczeniami przemysłowymi (wieloletnia roślina rekultywacyjna, która nie ma zastosowania spożywczego), odłogowanych itp. Stwierdzono, że miskant dość intensywnie pobiera z gleby metale ciężkie. Arsen, miedz i cynk gromadzone są w częściach nadziemnych, natomiast ołów, kadm i nikiel w nie wykorzystywanej rolniczo części podziemnej. Sposób przetwarzania materiału roślinnego w znacznym stopniu ogranicza powrót pobranych jonów metali ciężkich do środowiska. na górę

Pielęgnacja plantacji

  Koszty pielęgnacji plantacji miskanta olbrzymiego są bardzo niskie. W pierwszym roku prowadzi się odchwaszczenie mechaniczne w rzędach i w międzyrzędziach, wykorzystując do tego celu tradycyjne zestawy upraw międzyrzędowych. W przypadku dużego zachwaszczenia można stosować herbicydy z grupy pochodnych triazyn. W kolejnych latach zachwaszczenie jest niewielkie i nie wymagane jest odchwaszczanie, wynika to z intensywnego rozwoju i wzrostu roślin oraz zacieniania gleby, związanego z bardzo wysokim wskaĽnikiem ulistnienia roślin w łanie. Potencjalnie z 1 ha plantacji miskanta olbrzymiego można uzyskać do 30 t suchej masy. W warunkach europejskich miskant olbrzymi wykazuje bardzo wysoką odporność na większość patogenów roślinnych. Na plantacjach nie jest więc prowadzona ochrona chemiczna co wydatnie przyczynia się do niskich kosztów utrzymania. na górę

Zbiór i przechowywanie

  Już w pierwszym roku uprawy z 1 ha powierzchni można uzyskać do 8 ton suchej masy z hektara, ale dopiero w trzecim roku miskant olbrzymi osiąga najwyższe plony - nawet do 30 ton suchej masy z hektara. Optymalny termin zbioru przypada na luty lub marzec. Jest to uwarunkowane spadkiem zawartości wody w roślinach w okresie zimowym, co ułatwia mechanizację prac oraz przechowywanie zebranego materiału. W Europie Zachodniej zbiór miskanta olbrzymiego przeprowadza się mechanicznie za pomocą silosokombajnów, pras zwijających, orkanów lub tradycyjnych kosiarek. Metodą tą można zebrać rośliny z powierzchni dwóch hektarów w ciągu godziny. Zrolowany materiał można z powodzeniem przechowywać na zewnątrz, ponieważ tylko zewnętrzna warstwa 10 cm chłonie wodę. Bardziej jednak polecane jest przechowywanie pod dachem. Dość poważnym problemem w czasie zbioru mechanicznego za pomocą ciężkich maszyn kołowych stanowi niebezpieczeństwo uszkadzania podziemnych kłączy. Aby temu zapobiec zbiory należy przeprowadzić, gdy gleba jest jeszcze zamarznięta(luty lub marzec). na górę

Skład chemiczny

  Wartość energetyczna miskanta przy jego spalaniu jest porównywalna z wartością twrdego drewna opałowego (ok. 19,25 MJxkg-1). Dość korzystny jest również stosunek między siarką a węglem oraz stosunkowo mała zawartość składników popielnych z charakterystyczną wysoką zawartością tlenku krzemu. Biomasa miskanta olbrzymiego ma ponadto wyższy ciężar właściwy (g/cm3), w związku z czym znacznie mniejsza objętość surowca trafia jednorazowo do komory spalania - daje to możliwość wykorzystywania pieców o małych rozmiarach. na górę

Wykorzystanie i zastosowanie

  Plon i skład chemiczny miskanta olbrzymiego wskazują na możliwości jego wykorzystania. Jest on przede wszystkim traktowany jako odnawialne Ľródło energii (1kg suchej masy pozyskanej z roślin może zastąpić 0,4l oleju napędowego). Biomasa miskanta może posłużyć jako zamiennik węgla brunatnego, surowiec do produkcji gazu opałowego i etanolu. Ze względu na podobne parametry energetyczne biomasą miskanta można zastępować drewno opałowe. Doskonale sprawdza się jako materiał do produkcji brykietu opałowego , nie wymaga przy tym suszenia i może być bezpośrednio po zbiorze brykietowana. Brykiet z miskanta charakteryzuje się dużą wartością opałową. Rozwój i uzyskanie dojrzałości technologicznej przez drzewa jest nieporównywalnie dłuższy, a równocześnie jedno drzewo wykorzystuje się tylko raz. W wydatny sposób może się to przyczynić do ograniczenia wyrębu lasów na cele energetyczne.
  Ze względu na dużą zawartość celulozy i ligniny sucha masa miskanta olbrzymiego stanowi cenny surowiec do produkcji:

  • Doskonałych brykietów opałowych
    • matriałów budowlanych
    • zamiennik włókna azbestowego;
    • lekkie płyty ścienne i podłogowe;
    • utwardzone płyty do produkcji mebli;
    • materiały izolacyjne;
    • płyty wibrobetonowe;
  • opakowań
    • papier techniczny i tektura;
    • sklejka pakowa;
    • włókno do wyściełania opakowań;
    • zamiennik tworzyw sztucznych do opakowań.
  • materiałów rolniczych
    • własne materiały budowlane;
    • nawozy kompostowe,
    • ulegające biodegradacji doniczki i palety dla sadzonek roślin warzywnych i kwiatów;
    • zabezpieczenia przeciw erozyjne w terenach górskich.
Korzyści wynikające z zastosowania miskanta olbrzymiego na cele energetyczne to:
  • biomasa stanowi łatwo dostępne Ľródło energii;
  • energia ta może być uzyskana za pomocą już istniejących technologii lub przez stosunkowo prostą ich adaptację, zastępuje ona wprost paliwa kopalne i nie wymaga znaczących inwestycji;
  • rośliny uprawiane na biomasę do celów energetycznych stanowią plon alternatywny, mogący zwiększyć dochodowość gospodarstw rolnych, mają często mniejsze wymagania i mogą być uprawiane ekstensywnie.
  • biomasa nie zawiera siarki, łan roślin pochłania CO2 z powietrza
  • jako plon alternatywny daje energię, przyczynia się do powstawania nowych miejsc pracy i aktywizacji obszarów wiejskich,
  • może zmniejszyć zależność kraju od importu energii
  • jest paliwem szczególnie przydatnym dla małych i średnich systemów energetycznych.

  Z uwagi na bardzo uniwersalny charakter surowca jakim jest biomasa miskanta olbrzymiego, tworzone są coraz nowsze systemy i technologie jego przetworzenia. Uzyskiwane obecnie "miskantusowe materiały budowlane" w niczym nie ustępują tradycyjnym materiałom wykorzystywanym w budownictwie. Moda na zdrowy tryb życia przyczyniła się do wzrostu zainteresowania ekologicznymi produktami. Jeżeli naukowcy i producenci połączą ekologię z ekonomicznym aspektem uprawy i wykorzystania, to przed miskantem olbrzymim stanie ogromna szansa, aby na stałe zagościć w krajobrazie europejskiego rolnictwa. Biorąc pod uwagę środowiskowe koszty spalania paliw kopalnych oraz systematycznie kurczącą się powierzchnię lasów, uprawa miskanta może być również opłacalna również w warunkach polskiego rolnictwa. Dodatkową zachętą do uprawy miskanta na gruntach rolniczych są wsparcia unijne na zakładanie plantacji roślin energetycznych oraz inne dotacje i fundusze pomocowe. ¦wiatowe tendencje do zwiększania wykorzystania roślinnych surowców przemysłowych i energetycznych wymuszają konieczność dokładnego opracowywania technologii przetwarzania biomasy roślinnej. Jest to przecież jedyne samoodtwarzalne Ľródło surowców.



Literatura:
1.Miskant olbrzymi- Miscanthus sinensis giganteus - Roman Roszewski, Katedra Fizjologii Roślin, SGGW
2.Miskant chiński (Miscanthus sinensis (Thunb) Andersson) - Ľródło odnawialnych i ekologicznych surowców dla Polski - Stanisław Jeżowski, Instytut Genetyki Roślin Polskiej Akademii Nauk w Poznaniu.
3.Wykorzystanie trzciny chińskiej Miscanthus do celów energetycznych - dr inż. Aleksander Szeptecki
na górę

MISKANTUS ŚLAZOWIEC TOPINAMBUR WINOROŚL ROŚLINY OZDOBNE PARTNERZY GALERIA OFERTA